Trusence Teknoloji, her gün
Son güncelleme: 24 Eylül 2026 English
← Tüm haberler
Politika

Beyaz Saray’ın taslağı: Tüm NIH hibelerinde son söz Russell Vought’a geçiyor

Yeni başkanlık kararnamesi taslağı, 47 milyar dolarlık NIH araştırma bütçesindeki her bir hibenin Russell Vought tarafından tek tek veto edilebilmesini öngörüyor.

Beyaz Saray’ın, Office of Management and Budget başkanı Russell Vought’a her NIH araştırma hibesi üzerinde veto yetkisi veren bir başkanlık kararnamesi hazırladığı bildiriliyor. Bu adım, araştırma fonlarının siyasi denetimini artırma girişimi olarak öne çıkıyor.

Süreç, NIH direktörü Jay Bhattacharya ile OMB arasında, araştırma parası üzerindeki kontrol kavgasının öne çıktığı gergin bir Beyaz Saray toplantısının ardından hız kazandı. Bhattacharya, OMB’nin araştırma fonlarını siyasi olarak yönlendirme çabasına karşı çıktı, ancak görünen o ki bu itiraz sonuç vermedi.

Toplantıya ve planlanan düzenlemeye dair ilk sızıntı, daha sonra The New York Times ve Politico haberleriyle doğrulandı ve ayrıntılandırıldı. Böylece hem kararnamenin hazırlık aşaması hem de içerdiği yetki devri daha netleşmiş oldu.

Russell Vought halen Office of Management and Budget’ın başında ve kurum, federal araştırma fonlarını sınırlama ve daha sıkı kontrol etme yönünde adımlar atıyor. Yeni düzenleme hayata geçerse, bu yaklaşım doğrudan NIH hibeleri üzerinden uygulanabilecek.

NIH bugün dünyadaki en büyük biyomedikal araştırma destekçisi konumunda. 47 milyar dolarlık bütçesi, bir sonraki 10 büyük fon sağlayıcının toplamından daha yüksek. Bu bütçe büyük ölçüde üniversitelerdeki akademik araştırmacılara hibe olarak dağıtılıyor ve temel biyoloji çalışmalarından klinik deneylere, biyoteknoloji alanındaki Ar-Ge süreçlerine kadar uzanan geniş bir yelpazeyi finanse ediyor.

Planlanan düzenleme, bu dev fon akışının her adımına siyasi atamayla gelen bir bütçe yetkilisinin onay ya da vetosunu eklemiş olacak. Böylece araştırmacılar ile ABD biyomedikal finansmanının ana kaynağı arasına yeni bir siyasi filtre girmiş olacak.

Neden önemli

NIH, temel biyoloji araştırmalarından klinik deneylere ve biyoteknoloji Ar-Ge’sine kadar uzanan dev bir ekosistemin finansal omurgasını oluşturuyor. Bu ekosistemdeki hemen her proje, doğrudan ya da dolaylı olarak NIH hibelerine dayanıyor. Vetosunun NIH’deki her bir hibe için geçerli hale gelmesi, Russell Vought ve OMB’nin hangi çalışmaların destekleneceği üzerinde ayrıntı düzeyinde söz sahibi olması anlamına geliyor. Bu da hangi alanların hızlanacağı, hangilerinin yavaşlayacağı ya da hiç fon bulamayacağı konusunda siyasi atamalara dayalı yeni bir katman ekliyor. ABD biyomedikal araştırma yöneliminin ağırlık merkezinin, bilimsel değerlendirmeden kısmen kararnameyle şekillenen bütçe kontrolüne kayma riski bu nedenle büyümüş oluyor.

Kaynaklar